Рөстәм Нигъмәтуллин: Белем бирү оешмаларын уку елы башлануга вакытында әзерләргә кирәк

20.08.2026

Татарстан Республикасы Премьер-министрының беренче урынбасары Рөстәм Нигъмәтуллин ТР Гадәттән тыш хәлләрне кисәтү һәм бетерү һәм янгын куркынычсызлыгын тәэмин итү комиссиясе утырышын уздырды. Чара ТР Хөкүмәте Йортында узды.

Утырышта катнашучылар республика гомуми белем бирү оешмаларының яңа уку елына әзерлеге турында фикер алыштылар.

"Беренче сентябрьдә, Белем көнендә, гадәттәгечә гомуми белем бирү учреждениеләре үз ишекләрен ачачак. Ел саен махсус комиссияләр аларның торышын, укучыларның тормыш эшчәнлеген тәэмин итү мөмкинлекләрен, бигрәк тә көзге-кышкы чорда тикшерәләр. Шулай ук югары һәм урта уку йортларының, балалар бакчаларының янгынга каршы торышы турында да фикер алышачакбыз. Калган көннәрдә мәгариф оешмаларын уку елына әзерләп бетерергә һәм булган барлык кимчелекләрне бетерергә кирәк", - дип ассызыклады Рөстәм Нигъмәтуллин.

Гомуми белем бирү оешмаларының яңа уку елына әзерлеге турында Татарстан Республикасы мәгариф һәм фән министры урынбасары Андрей Рюхов сөйләде. Татарстанда 2026-2027 уку елында 1385 гомуми белем бирү оешмасы эшчәнлек алып барырга планлаштыралар. Яңа уку елында мәктәпләрдә укучыларның фаразланган саны 511 меңнән артык кеше тәшкил итә. Беренче сыйныфка 44 меңнән артык бала керәчәк. 1 сентябрьгә 1692 урынга исәпләнгән 4 яңа мәктәп бинасы һәм 1236 урынга исәпләнгән 2 өстәмә корпус ачу планлаштырыла.

Мәгариф оешмаларын яңа уку елына әзерләү кысаларында республикада ведомствоара муниципаль кабул итү комиссияләре төзелгән. Мәгариф оешмаларын кабул итү комиссияләре 27 июльдән 17 августка кадәр эшләгән.

"Бүгенгә уку елына әзерлек кысаларында мәктәпләрнең техник торышын һәм матди-техник базасын яңартуның нәтиҗәле механизмнарының берсе - мәгариф объектларын капиталь ремонтлау программаларын гамәлгә ашыру. Ремонт эшләрен башкарганда министрлык муниципаль берәмлекләрнең игътибарын инженер системаларының авариясез эшләвен тәэмин итүгә, энергия һәм җылылык югалтуны, янгын куркынычсызлыгын, террорчылыктан саклануны һәм санитар - эпидемиологик таләпләрне киметүгә юнәлдерелгән чаралар үткәрү зарурлыгына юнәлтә. Министрлык гамәлгә ашыра торган программалар буенча 2026 елда 55 мәктәптә эшләр каралган», - диде Андрей Рюхов.

Шулай ук санитар-эпидемиологик таләпләрне үтәү һәм укучыларны түләүсез сәламәт кайнар ризык белән тәэмин итү өчен инфраструктура булдыру максатларында республикада мәктәпләрнең ашамлык блокларын капиталь ремонтлау программасы гамәлгә ашырыла. 2021 елдан 741 азык-төлек блогы ремонтланган һәм җиһазландырылган, шуларның 67се 2026 елда төзелгән.

Министрлык тарафыннан террорчылыкка каршы куркынычсызлыкны тәэмин итү буенча инструктив һәм методик тәкъдимнәр, үрнәк документлар эшләнә һәм мәгарифкә идарә итүнең муниципаль органнары һәм мәгариф учреждениеләре җитәкчеләренә җиткерелә. Күрсәтелгән материаллар министрлыкның рәсми сайтында урнаштырыла.

Уку елына әзерлек барышында укучыларны китерүне оештыру мәсьәләсе дә мөһим момент булып тора. Уку елы башлану белән 667 гомуми белем бирү оешмасы 32 меңнән артык укучыны китереп торуны планлаштыра. 1 сентябрьгә укучыларны йөртү өчен 912 автобус куллану планлаштырылган. Быел республикага 59 мәктәп автобусы кайтару планлаштырыла. Мәктәп автобус маршрутлары буенча балаларны йөртүче барлык автобуслар гамәлдәге законнарда билгеләнгән таләпләргә туры китереп җиһазландырылган.

Россия гадәттән тыш хәлләр министрлыгының ТР буенча Баш идарәсе башлыгы урынбасары - күзәтчелек эшчәнлеге һәм профилактика эше идарәсе башлыгы Максим Трущин хәбәр иткәнчә, республика территориясендә узган 5 елда гомуми белем бирү учреждениеләрендә 19 янгын чыккан. 2026 елда янгыннар теркәлмәгән. Янгыннарның төп сәбәпләре - электр җайланмаларын урнаштыру һәм эксплуатацияләү кагыйдәләрен бозу (10 янгын), балаларның ут белән шаяруы (5 янгын), ут белән саксыз эш итү (3 янгын), электр-газ белән эретеп ябыштыру эшләрен башкарганда янгын куркынычсызлыгы кагыйдәләрен бозу (1 янгын).

Гомуми белем бирү учреждениеләрен яңа уку елына әзерләү кысаларында янгын күзәтчелеге органнары тарафыннан профилактик һәм контроль-күзәтчелек чаралары үткәрелә. 118 мәктәптә 220 хокук бозу очрагы ачыкланган. Чаллыда, Түбән Кама һәм Лаеш районнарында хокук бозучы учреждениеләр саны иң күбе.

Барыннан да элек, бу - объектларның янгыннан сакланышын сизелерлек арттыра һәм укытучылар составына һәм укучыларга янгын турында вакытында хәбәр итәргә мөмкинлек бирә торган автомат янгыннан саклану системаларының торышы. Әйтик, 43 объектта автомат янгын сигнализациясе өлешчә төзек түгел, республиканың 20 мәктәбендә янгын вакытында кешеләргә хәбәр итү һәм эвакуацияләүгә идарә итү системасы өлешчә төзек булмаган, 338 мәктәптә янгын сигнализациясе системасының техник чаралары хезмәт срогы чыккан килеш файдаланылган.

Бинадан кешеләрне имин эвакуацияләүнең иң мөһим шартларының берсе дип Максим Трущин проект карарларын үтәүне, эвакуация юлларын һәм чыгу юлларын тиешле хәлдә тотуны, эвакуация ишекләрен ирекле ачуны атады. Әмма кайбер объектларда бу мәсьәләдә хокук бозулар бар. Әйтик, 28 мәктәптә эвакуация юлларының торышы канәгатьләнерлек түгел.

«Шуны да билгеләп үтәсем килә, әлеге мәсьәлә финанс чараларын кертүне таләп итми һәм бары тик режимлы характердагы хокук бозу булып тора», - дип билгеләп үтте нотыкчы.

Ул шулай ук янгынны сүндерүнең башлангыч стадиясендә янгынны сүндерү өчен билгеләнгән башлангыч чараларның мөһимлеген билгеләп үтте. Бүгенге көндә 8 мәктәп янгын сүндерүнең беренчел чаралары белән норматив тәэмин ителмәгән. Янгынга каршы су белән тәэмин итү объектларның янгын куркынычсызлыгын тәэмин итүдә мөһим элемент булып тора, аның булуы янгыннардан килгән зыянны киметергә мөмкинлек бирә.

Мөмкин булган фаҗигале нәтиҗәләрне булдырмас өчен мәктәп укытучыларын һәм хезмәткәрләрен янгын куркынычсызлыгы таләпләренә, янгын чыккан очракта балаларны уку йортыннан эвакуацияләү мәсьәләләрен практик эшкәртеп гамәлләргә өйрәтү үткәрелә. Бу максатларда 17 августтан 21 сентябрьгә кадәр Татарстан Республикасы гомуми белем бирү учреждениеләрендә балалар иминлеге айлыгы оештырыла. Бу чорда укучылар белән янгынга каршы тематика буенча дәресләр үткәрү, балаларны янгын куркынычсызлыгына өйрәтү мәсьәләләре буенча ата-аналар җыелышларында чыгыш ясау, янгын чыккан очракта гамәлләре буенча элементлар эшләп ачык дәресләр үткәрү каралган.

Республиканың гомуми белем бирү оешмаларының санитар-эпидемиологик торышы һәм аларга яңа уку елына әзерлек барышында куела торган санитар-эпидемиологик таләпләр турында Роспотребнадзорның Татарстан Республикасы буенча идарәсе җитәкчесе - Татарстан Республикасы буенча баш дәүләт санитария табибы Марина Патяшина сөйләде.

Ул хәбәр иткәнчә, узган уку елы дәвамында үткәрелгән профилактик визитлар нәтиҗәләре буенча, яңа уку елына әзерлек максатларында 491 мәктәпкә күрсәтмәләр бирелгән. Бүгенгә учреждениеләрнең 94%ы тиешле чараларны үтәгән. Тагын 11 мәктәп бу эшне август ахырына кадәр тәмамлаячак. Тагын бер мөһим мәсьәлә - сыйфатлы һәм куркынычсыз туклануны оештыру.

Марина Патяшина билгеләп үткәнчә, мәктәпләргә һәм туклану операторларына санитар-эпидемиологик таләпләрне үтәү буенча шартлар тудырырга, яраклылык срокларының үтәлешен, мәгариф оешмаларына китерелә торган азык-төлекне саклау һәм транспортлау шартларын контрольдә тотуны оештырырга, медицина тикшерүеннән, гигиенадан башка персоналны һәм авыру билгеләре булган затларны туклануны оештыруга кертмәскә кирәк.

Рөстәм Нигъмәтуллин ассызыклаганча, башкарма хакимият органнарының һәм җирле үзидарә органнарының өстенлекле бурычы булып балаларның гомерен һәм сәламәтлеген, шулай ук белем бирү процессының сыйфатын һәм нәтиҗәлелеген саклап калу өчен куркынычсыз шартлар тудыру кала. Ул ассызыклаганча, утырышта әйтелгән барлык кисәтүләрне мәгариф учреждениеләре якын арада бетерергә тиеш.

Моннан тыш, Татарстан Республикасының беренче вице-премьеры мәгариф учреждениеләрендә хәбәр итү системасын тикшерергә һәм балалар һәм хезмәткәрләр белән ракета куркынычы һәм БПЛА һөҗүме янаганда кирәкле гамәлләрне эшләргә кушты. Ул шулай ук тантаналы һәм массакүләм чаралар үткәргәндә югары куркынычсызлык чаралары кирәклеген искәртте.


ТР Рәисе Матбугат хезмәте, Булат Низамиев.