Рөстәм Миңнеханов «Россия – Ислам дөньясы: KazanForum» халыкара икътисадый форумының пленар утырышында чыгыш ясады

"Картадагы нокталардан үсеш нокталарына: технологик һәм финанс инициативаларын берләштерү" - "Россия – Ислам дөньясы: KazanForum" XVII халыкара икътисадый форумының пленар утырышының төп темасы әнә шундый.

Пленар утырыш глобаль икътисад трансформациясе шартларында Россия һәм Ислам дөньясы илләре арасындагы хезмәттәшлекнең стратегик ориентирларын билгеләүче форумның эшлекле программасында төп вакыйга булды.

Чара «Казан Экспо» ХКҮ мәйданчыгында (И.Шакиров исемендәге зал) уза.

Пленар утырышның модераторы быел - RT Arabic телеканалының программалар хезмәте җитәкчесе Әниса Гордина-Мурад. Ул утырышны гарәп телендә алып барды.

Форум сайтында пленар утырышны онлайн трансляцияләү мөмкинлеге бар.  

Спикерлар: Россия Хөкүмәте Рәисе урынбасары, «Россия – Ислам дөньясы: KazanForum» халыкара икътисадый форумының оештыру комитеты рәисе Марат Хөснуллин, Татарстан Республикасы Рәисе һәм «Россия – Ислам дөньясы» стратегик караш төркеме рәисе Рөстәм Миңнеханов, Таҗикстан Республикасы Премьер-министры Кохир Рәсүлзодә, Кыргызстан Республикасы Министрлар Кабинеты Рәисенең беренче урынбасары Данияр Амангелдиев, Үзбәкстан Республикасы Премьер-министр урынбасары Җәмшид Хоҗаев һәм башкалар.

РФ Хөкүмәте Рәисе урынбасары Марат Хөснуллин хәбәр иткәнчә, Россия халкы торак төзелешенә ел саен 16 трлн сум инвестицияли. "Безнең илдә торак төзелешенең төп инвесторы - кешеләр үзләре. Шуңа күрә безнең дәүләт буларак бурыч - шартлар тудыру, үсәргә мөмкинлек бирү, барлык үсеш планнарын бергә бәйләү. Без бөтен илебезнең чирек өлешен яңартырга планлаштырабыз", - диде ул.

Марат Хөснуллин билгеләп үткәнчә, узган алты елда Россиядә 600 млн кв. метрдан артык күчемсез мөлкәт төзелгән. Узган ел 150 млн кв. метр төзелгән - бу рекордлы күләм, дип ассызыклады ул.

«Без эшебезне башлап җибәрдек һәм якындагы елларда илдә торак төзелешенә ярдәм итәргә өметләнәбез", - дип белдерде РФ Хөкүмәте вице-премьеры.

Узган ел шулай ук зур күләмдә шәхси торак төзелеше файдалануга тапшырылган – 63,5 млн кв.метр.

"Торак тирәсендә кирәкле инфраструктура төзибез. Барлык төзүчеләрне цифрлы сервисларга күчерәбез - хәзер илдә аларның 2 меңнән артык. Бу эш буенча тулы мониторинг алып барыла", - диде Марат Хөснуллин.

Аның сүзләренчә, мөһим мәсьәлә – коммуналь инфраструктураны модернизацияләү. 2030 елга кадәр модернизацияләү программасына 4,5 трлн сум юнәлдереләчәк.

Татарстан Рәисе Рөстәм Миңнеханов, форумда чыгыш ясап, Татарстанның тышкы сәүдә әйләнешендә Ислам хезмәттәшлеге оешмасы илләренең өлеше 50%тан артып китте, дип белдерде.

"Заманның глобаль чакыруларына карамастан, Россия мөселман дәүләтләре белән хезмәттәшлекне эзлекле рәвештә ныгыта. Ислам хезмәттәшлеге оешмасы илләре - Россиянең мөһим сәүдә-икътисадый партнеры", - диде Рөстәм Миңнеханов.

Ул билгеләп үткәнчә, Татарстан, Россиянең иң көчле төбәкләренең берсе һәм, Европа белән Азия арасындагы күпер буларак, финанс мөмкинлекләрен һәм технологик хәл ителешләрне берләштерү мөмкинлеген исбатлады. Мисалларның берсе - хәләл индустрияне исламча финанслау өлкәсе. «Монда халыкара тәҗрибә, үз эшләнмәләре һәм җәлеп ителгән инвестицияләр синергиясе нәтиҗәләр бирә», – дип ассызыклады Рөстәм Миңнеханов.

Глобаль базарда ислам финтех-компанияләренең күләме якынча 200 млрд доллар тәшкил итә, ә 2029 елга, фаразлар буенча, 340 млрд долларга кадәр артачак. Уртача дөньякүләм үсеш темпы 11,5% тәшкил итә, дип өстәде ул.

"Дөньяда 40тан артык илдән 500 гә якын ислам финтех-компаниясе исәпләнә. Бу тармакның тотрыклылыгын, үсешен һәм төрле секторларда һәм төбәкләрдә өстенлек торышын саклап калуны күрсәтә», – диде Татарстан Республикасы Рәисе.

Рөстәм Миңнеханов шулай ук хәбәр иткәнчә, узган елда Россиядә ислам финанславы буенча эксперимент кысаларында 35 млрд сум акча җәлеп ителгән, бу 2024 ел белән чагыштырганда алты мәртәбә күбрәк.

«Россия Үзәк банкы реестрында партнерлык финанславы белән шөгыльләнүче 37 оешма исәпләнә", - диде ул.

Татарстан ислам дөньясы белән гуманитар хезмәттәшлеккә аерым әһәмият бирә, анда «мәдәният, мәгариф һәм рухи кыйммәтләр халыклар арасында үзара аңлашу һәм дуслык өчен ныклы нигез булып тора», – дип ассызыклады ТР Рәисе, ул шулай ук игълан ителгән Россия Халыклары бердәмлеге елының милләтара татулыкны һәм мәдәни күптөрлелекне ныгыту өчен мөһим ориентир булуын искәртте.

"КазанФорум" - илләрне һәм мәдәниятне берләштерә торган бу принципның җанлы гәүдәләнеше. Технологик инновацияләрне ислам дөньясының финанс инструментлары белән берләштереп, без уртак проектларны эшләтеп җибәрүне тизләтергә, аларның инвестицион җәлеп итүчәнлеген арттырырга һәм барлык катнашучылар өчен тотрыклы икътисадый үсеш тәэмин итәргә сәләтле. "КазанФорум» – бу инициативаларны тормышка ашыруга һәркем өлеш кертә ала торган урын", - дип йомгаклады Рөстәм Миңнеханов.

Татарстан Рәисе Россия Федерациясе Президенты Владимир Путинга, Премьер-министр Михаил Мишустин йөзендә ил Хөкүмәтенә федераль статус алган «Россия – Ислам дөньясы:KazanForum» халыкара икътисадый форумына ярдәмнәре өчен рәхмәт белдерде.