Рөстәм Миңнеханов «Татнефтехиминвест-холдинг» АҖ Директорлар советының чираттагы утырышын уздырды

30.03.2026

Бүген Татарстан Республикасы Рәисе Рөстәм Миңнеханов «Татнефтехиминвест-холдинг» АҖ Директорлар советының чираттагы утырышын уздырды.

Утырыш ТР Хөкүмәте Йортында узды, кайбер катнашучылар видеоконференцэлемтә форматында тәкъдир ителде.

«Татнефтехиминвест-холдинг» АҖ Директорлар советы әгъзалары химия һәм нефть химиясе өлкәсендәге инновацион материалларга һәм алымнарга багышланган нотыклар карадылар.

Беренче булып «Кара фосфор – элементтан алып функциональ материалларга» дигән нотык тәкъдим ителде. Анда яңа материалны – кара фосфорны – фото -, электрокаталитик рәвештә водород табу һәм углекислый газны кыйммәтле органик продуктларга кайтару, азотны фото -, электрокаталитик теркәү һәм, энергия сарыф итүче сәнәгать процессларынан котылып, аммиак һәм мочевина хасил итү кебек каталитик системалар өчен куллану перспективалары бәян ителде.

Яңа продукт турында «КазРАН» ФТҮнең А.Е. Арбузов исемендәге Органик һәм физик химия институтының баш фәнни хезмәткәре Дмитрий Яхваров сөйләде.

Нотыкчы ассызыклаганча, массакүләм гамәлгә кертү өчен технологик каршылыкларны җиңү һәм үзкыйммәтне киметү таләп ителә. Ул шулай ук әлеге проектның Россия Мәгариф һәм фән министрлыгы гранты белән хуплануын хәбәр итте.

Нотыкны шәрехләп, «Татнефтехиминвест-холдинг» АҖ генераль директоры Рафинат Яруллин билгеләп үткәнчә, «әгәр моны эшли алсак, дөньяда беренче булачакбыз. Әгәр бу катализаторга күчсәк - бу яңа дәвер булачак. Эшләнмәләр бар, әмма реаль җитештерү өчен әле әйбәтләп карарга һәм уйларга кирәк».

Рөстәм Миңнеханов нотыкчыга тулы мәгълүмат өчен рәхмәт белдерде. Әйдәгез бу теманы алга этәрик, дип тәкъдим итте ул.

Шуннан соңгы нотыкны «Сеспель" Чебоксар предприятиесе" ЯАҖ директоры Владимир Бакшаев тәкъдим итте.

«Сеспель" - машина төзелеше предприятиесе, аның төп махсуслашуы - нефть-газ, химия тармаклары һәм транспорт машиналары төзелеше өчен инновацион продукция эшләү һәм җитештерү, импортны алыштыруга һәм иң заманча технологияләрне гамәлгә кертүгә басым ясау. Предприятиенең төп компетенцияләреннән берсе - болгатып ышкылап эретеп ябыштыруның яңа ысулы, бу кушылмаларның югары сыйфатлы булуын, энергия сыйдырышлылыгын киметүне, ныклык характеристикаларын арттыруны тәэмин итә.

Владимир Бакшаев КНИТУ-КАИ студентларының практикасын Чабаксар предприятиесендә оештырырга тәкъдим итте. «Без сезнең студентларның практикага килүен телибез, - диде ул. - Яңа технологияләрне студентлардан өйрәнә башларга һәм гамәлгә кертергә кирәк».

«Татнефтехиминвест-холдинг» АҖ генераль директоры Рафинат Яруллин үз чиратында хәбәр иткәнчә, Татарстан белгечләре бу заводта булган һәм җитештерү белән кызыксыну бар.

Рөстәм Миңнеханов визитларны оештыру һәм мәсьәләне өйрәнү турындагы тәкъдимне хуплады. Яңа технологияләр укыту программаларында булырга тиеш, дип саный ул.

Аннары «КазРАН» ФТҮнең молекуляр-генетик һәм микробиологик ысуллар лабораториясе мөдире Шамил Вәлидов сәнәгать микробиологиясе һәм яшел химия өчен генетик технологияләр тәкъдим итте. Ул лабораториянең эше һәм мөмкинлекләре турында сөйләде – микроорганизмнарны аерып алудан һәм характеристикалаудан алып ген инженериясенә кадәр, геномнарны редакцияләү һәм ферментлау шартларын сайлау. Бу юнәлешләр авыл хуҗалыгы, экология, калдыкларны сәнәгый эшкәртү өчен биопрепаратлар һәм генетик технологияләр эшләүгә бәйле. Шулай ук биогаз җайланмаларында органик калдыкларны эшкәртү эшләре алып барыла.

Лаборатория Россия һәм чит ил партнерлары белән кооперациядә эшли.

Югары технологияле материаллар алу өчен эремәләр химиясе методларын РФАнең "Г.А. Крестов ис. Эремәләр химиясе институты» директоры Михаил Киселев тәкъдим итте. Төп юнәлешләрнең берсе – үсемлек чималын (җитен, киндер) тирән эшкәртү, целлюлоза, текстиль һәм тукылмаган материаллар, шул исәптән микробларга каршы һәм уттан саклау үзлекләре булган полимер материаллар табу.

Рөстәм Миңнеханов республика сәнәгатендә чимал эшкәртү, функциональ материаллар җитештерү өчен кулланыла торган юнәлешләрне өйрәнү өчен эш төркемнәре төзергә кушты.

Заман фәненең мөмкинлекләре турында сөйләгәндә, Рөстәм Миңнеханов билгеләп үткәнчә, бүген илебез фәненә, үз эшләнмәләреңә ярдәм итү аеруча мөһим. "Фән казанышларын файдаланмыйча без беркая да үтеп керә алмаячакбыз, - диде ул. - Бүген үзебезнең фәнгә ярдәм итү мөһим. Аның казанышларын ни дәрәҗәдә файдалана алуыбыз үзебездән генә тора. Безнең республикада шундый заманча лабораторияләр бар, уникаль эшләнмәләр бар - аларны өйрәнергә кирәк".

Фәнни җәмәгатьчелек вәкилләренә мөрәҗәгать итеп, Рөстәм Миңнеханов үз чиратында аларны «лаборатория диварларыннан чыгарга» өндәде. Гомумән алганда, ул бүген тәкъдим ителгән проектларны һәм нотыкларны югары бәяләде.

Соңгысы булып «Татнефтехиминвест-холдинг» АҖ акционерларының гомуми җыелышының еллык утырышын әзерләү һәм уздыру мәсьәләсе каралды.


ТР Рәисе Матбугат хезмәте, Елена Бритвина.