Рөстәм Миңнеханов судьялар киңәшмәсендә: Йөкләнешне оптимальләштерү һәм гадел хөкем итү мөмкинлеген арттыру өчен заманча технологияләр кертү мөһим

Бүген Татарстан Республикасы Рәисе Рөстәм Миңнеханов 2025 елдагы эш нәтиҗәләренә багышланган Татарстан Республикасы судьялары киңәшмәсендә катнашты.

Чара Казанда Татарстан Республикасы Югары суды бинасында узды.

Төп нотык белән Татарстан Республикасы Югары Суды рәисе Азат Гыйльметдинов чыгыш ясады.

2025 елда Татарстанда барлыгы 20 җәмәгать һәм федераль судья, шулай ук ТР Югары суды судьялары отставкага китте, дип хәбәр итте Татарстан Республикасы Югары Суды рәисе Азат Гыйльметдинов.

"Бүгенге көндә Татарстанда 689 судья эшли. Узган елда Югары суд рәисенең бер урынбасары, Югары судның дүрт судьясы һәм 12 рәис, 5 рәис урынбасары, район һәм шәһәр судларының 21 судьясы билгеләнде", - дип мәгълүмат китерде ул. Узган ел 16 федераль судья отставкага китте, 9 җәмәгать судьясы һәм биш ТР Югары суды судьясы.

"Кадрлар кытлыгы, бигрәк тә дәүләт хезмәткәрләре арасында, соңгы елларда иң кискен проблемаларның берсе булып кала. Төп сәбәпләр - югары йөкләнеш һәм карьера үсешенең чикләнгән мөмкинлеге. Әмма ел ахырына вәзгыять контрольдә тотыла башлады һәм район судлары аппаратының комплектлашуы 95% тәшкил итә, ә җәмәгать судьялары буенча – барлык 99%", - диде ул.

Суд системасының кадрлар составы даими динамикада, диде Татарстан Республикасында Суд департаменты идарәсе башлыгы Җәүдәт Салихов. "Беркемгә дә сер түгел, суд аппараты хезмәткәрләрен эштән чыгару тенденциясе саклана. Статистика өчен: суд аппаратының эштән азат ителгән хезмәткәрләре саны 2023 елда – 281, 2024 елда - 242, 2025 елда – 255.

Кызганычка каршы, судьяларның отставкага китү тенденциясе саклана. Сәбәпләре һәркемгә билгеле", - диде ул. Нотыгында ул судларның суд приставлары хезмәте структуралары, Гадәттән тыш хәлләр министрлыгы, Эчке эшләр министрлыгы Идарәсе һ.б. белән багланышлары дәвам итүен хәбәр итте. Ул ассызыклаганча, бүген процесста катнашучыларга судларның телефон номерлары буенча мәгълүмат алу мөмкинлеген вакытында тәэмин итәргә, шулай ук суд кабул итү бүлмәсенең эш вакыты дәвамында эшләвен тәэмин итәргә кирәк. Ул бу хакта бик күп шикаятьләр килүен аңлатты.

"Судлар эшенең ачыклыгына килгәндә, ай саен федераль закон нигезендә судлар сайтына мониторинг үткәрелә. 2025 елда судлар тарафыннан 96 мең суд акты бастырылган. Бастырылмаган яисә срокларны бозып бастырылган, ялгыш бастырылган эшләр саны гомуми санга карата гражданлык эшләре буенча – һәр 7се, җинаять эшләре буенча – һәр 2се», - диде ул.

Республикада судьяларга йөкләнеш дәрәҗәсе югары булып кала, дип хәбәр итте Татарстан Рәисе Рөстәм Миңнеханов чыгышында.

Суд системасының төрле дәрәҗәләрендәге йөкләнешне оптимальләштерү һәм гомумән гражданнар өчен гадел хөкем итү мөмкинлеген арттыру өчен эшкә заманча технологияләрне активрак кертергә кирәк, дип саный ул.

Әйтик, узган елның сентябреннән физик һәм юридик затларның җәмәгать судьялары порталы аша гариза бирү белән беррәттән Россия Федерациясенең Дәүләт хезмәт күрсәтүләре аша җәмәгать судьяларына мөрәҗәгать итү мөмкинлеге барлыкка килде. 1 меңнән артык гариза бирелгән инде.

"Цифрлаштыру - федераль үзәкнең, суд хакимиятенең һәм төбәк хакимиятләренең җайга салынган тырышлыгын таләп итә торган комплекслы процесс, - диде Рөстәм Миңнеханов. - Татарстан хаклы рәвештә Россиядә технологик үсеш лидерларының берсе санала һәм бу өлкәдә цифрлаштыру инициативаларына кушылырга әзер».

"Кызганычка каршы, бүген киберҗинаятьләр кылу тенденциясе саклана. Шул ук вакытта мошенниклык схемалары катлауланды. Криптовалюта җинаять эшләрендә җинаятьчел янау предметы яки җинаятьчел керемнәрне легальләштерү чарасы буларак ешрак күренә башлады. Ясалма акыл инструментлары актив кулланыла. Бу тикшерү органнарына гына түгел, судларга да йөкләнешне арттыра. Мондый эшләр гамәлләрне квалификацияләүгә һәм җәза билгеләүгә бердәм караш булдыруны таләп итә. Бу мәсьәләдә гражданнарның хокукларын яклауны тәэмин итү бик мөһим», - дип белдерде Татарстан Рәисе.

Ул билгеләп үткәнчә, республикада җәмәгать судьялары эшчәнлеген матди-техник тәэмин итүгә аерым игътибар бирелә. Рөстәм Миңнеханов хәбәр иткәнчә, биш ел дәвамында финанслау күләме 1,3 млрд сумнан артык булган җәмәгать судьяларының суд участоклары биналарына капиталь ремонт ясау турында карар кабул ителгән. Агымдагы елга 11 объектта капиталь ремонт планлаштырылган.

«Бу ел республикада бай ел булачак, - диде Рөстәм Миңнеханов. - Россия халыкларының бердәмлеге, Хәрби һәм хезмәт батырлыгы елы кысаларында күп кенә чаралар планлаштырылган. Моннан тыш, көз көне РФ Дәүләт Думасына сайлаулар узачак. Республика судлары алдында гражданнарның суд хокукларын, сайлау процессының легитимлыгын тәэмин итү бурычлары тора. Сайлау бәхәсләрен шелтәсез һәм үтә күренмәле карау, алар буенча карарлар кабул итүнең оперативлыгы – процессуаль характердагы таләп кенә түгел, ә җәмгыятьнең сайлау нәтиҗәләренә ышанычының нигезе дә. Киләчәк сайлау кампанияләрен уздыру тәҗрибәсе күрсәткәнчә, республикада суд системасы әлеге җаваплы бурычны хәл итәргә әзер".

Чара Республика суд системасының аеруча тырышып эшләгән хезмәткәрләренә дәүләт бүләкләре тапшыру белән тәмамланды.