Рөстәм Миңнеханов: Безнең икътисадка квалификацияле фәнни һәм инженер-техник хезмәткәрләрнең даими агымы кирәк

11.02.2026

Республика икътисады квалификацияле фәнни һәм инженер-техник хезмәткәрләрнең даими агымына мохтаҗ. Бу хакта Татарстан Рәисе Рөстәм Миңнеханов Россия фәне көненә багышланган чаралар лекторлары белән очрашуда белдерде. Очрашу Б. Рәмиев ис. ИТ-паркта узды.

Рөстәм Миңнеханов ассызыклаганча, Татарстан - илнең социаль-икътисадый үсешенең терәк төбәге, көчле сәнәгать һәм фәнни-мәгариф базасы бар. Республика тулаем төбәк продукты күләме буенча Россиядә 7 нче урында, төзелеш колачлары буенча - 2 нче урында һәм сәнәгать җитештерүе күләме буенча 5 нче урында тора. Шулай ук Татарстан төбәкләрнең фәнни-технологик үсеше илкүләм рейтингында лидерлар өчлегенә керә.

"Без фәнни һәм инженер-техник кадрлар әзерләүне мәктәп эскәмиясеннән башларга кирәклеген аңлыйбыз. Республикада гадәттәгечә балалар һәм яшьләр арасында фәнне популярлаштыруга, үсеп килүче буында тикшеренү һәм инженерлык компетенцияләрен алдан формалаштыруга, шулай ук һөнәри юнәлеш бирү эшенә аерым игътибар бирелә», - диде ТР Рәисе.

Ул билгеләп үткәнчә, Татарстанда берьюлы ике махсуслаштырылган укыту-фәнни үзәге эшли. Бу сәләтле балалар өчен лицей-интернатлар. Алар төп югары уку йортларының структур бүлекчәләре булып торалар һәм югары технологияле, фән сыйдырышлы тармаклар өчен интеллектуаль элитаны башлангыч әзерләүне гамәлгә ашыралар. Моннан тыш, республикада алдынгы университетлар каршында төрле юнәлештәге лицейларның киң челтәре бар.

"Татарстанда „Казаныш“ юнәлешле укыту системасын үстерүнең төбәк концепциясе кабул ителде. Аның кысаларында технологик һәм табигый-фәнни, аграр һәм геологик һәм республика икътисадында ихтыяҗ булган башка юнәлешләрнең инженер класслары челтәре актив рәвештә киңәйтелә. Хәзерге вакытта Татарстанда югары сыйныф укучыларының 84%ы юнәлешле белем ала», - диде республика Рәисе.

Ул билгеләп үткәнчә, 2024 елдан республикада «Физика-математика алгарышы» мәгариф проекты гамәлгә ашырыла, ул муниципаль районнарның гомуми белем бирү учреждениеләрендә физика-математика сыйныфлары һәм түгәрәкләре ачуны, мәктәпләргә грантлар һәм премияләр бирүне, шулай ук физика һәм математиканы популярлаштыруга юнәлдерелгән чаралар сериясен үткәрүне күздә тота. Бу максатларга республика бюджетыннан ел саен 250 млн сумнан артык акча бүлеп бирелә.

Ике тулы булмаган уку елында республикада 40 физика-математика сыйныфы һәм 170 түгәрәк ачылды. Нәтиҗәдә, Татарстанда урта мәктәпне тәмамлаучыларның өлеше арта башлады, алар юнәлешле математика һәм табигый-фәнни дисциплиналар буенча БДИ сайлыйлар. "Хәзер без табигый-фәнни циклның башка предмет өлкәләре өчен шундый ук проектны башлап җибәрәбез - „физик-химик алга китеш», - дип хәбәр итте Рөстәм Миңнеханов.

Ул шулай ук Татарстанның яшьләргә фәнни бизнес алып бару күнекмәләрен кечкенәдән үк өйрәтергә омтылуына игътибар итте. Республикадагы югары уку йортлары укучылары «Студентлар стартабы» федераль конкурсына гаризалар саны буенча - илдә 1 нче урынны һәм җиңүче проектлар саны буенча 2 нче позицияне били. Киләчәктә бу балалар инновацион үсешнең күп санлы төбәк институтлары күрсәтә торган дәүләт ярдәме чараларыннан файдалана алалар.

Рөстәм Миңнеханов «Университет технологик эшкуарлыгы платформасында» төзелгән университет стартап-студиясен һәм «Лобачевский» кече бизнес - венчур фондына инвестицияләр кертү компаниясен билгеләп үтте.

"Сезне һөнәри бәйрәмегез - Россия фәне көне белән котлыйм. Татарстанга килүегез һәм бүгенге чараларга кушылуыгыз өчен рәхмәт», - дип өстәде Рөстәм Миңнеханов.

Әңгәмә барышында Татарстанда фәнне популярлаштыру проектларын үстерүнең төп юнәлешләре, шулай ук ясалма акылны белем бирү һәм фәнни-популяр инициативаларны гамәлгә ашыруда куллануның яңа мөмкинлекләре турында фикер алыштылар. Россия мәгариф академиясе президенты Ольга Васильева республикада фәнни-мәгариф комплексы үсешен югары бәяләде, Татарстанда уңай нәтиҗәләр бирә торган иң яхшы тәҗрибәләр гамәлгә ашырыла, дип билгеләп үтте.


ТР Рәисе Матбугат хезмәте, Булат Низамиев.