Рөстәм Миңнеханов: Юл-транспорт инфраструктурасы - безнең икътисад үсешендә мөһим факторларның берсе

Татарстан Рәисе Рөстәм Миңнеханов Татарстан Республикасы Транспорт һәм юл хуҗалыгы министрлыгының йомгаклау коллегиясенең киңәйтелгән утырышында катнашты. Чара «Казан Экспо»да узды. Эштә шулай ук Бурятия Республикасы Башлыгы, Бурятия Дәүләт Советының «Нәтиҗәле транспорт системасы» юнәлеше буенча комиссия рәисе Алексей Цыденов катнашты.

Видеоэлемтә аша коллегиядә катнашучыларны РФ Транспорт министры Андрей Никитин сәламләде. Ул ассызыклаганча, Татарстан - Россиянең үзәк төбәкләрен Урал һәм Себер белән тоташтыручы табигый күпер. Шуңа күрә республика юллар озынлыгы буенча лидерлар рәтендә - 40 мең километрдан артык. " Татарстан Рәисе Рөстәм Миңнехановка транспорт тармагына игътибары өчен рәхмәт белдерәм. Җирле юлларның 73%ы норматив хәлдә - бу Россиянең иң яхшы күрсәткечләренең берсе", - диде министр.

Республиканың юл-транспорт комплексында 2025 ел нәтиҗәләре турында ТР транспорт һәм юл хуҗалыгы министры Фәрит Хәнифов сөйләде. Ул ассызыклаганча, Татарстанда җәмәгать транспортын үстерүгә зур игътибар бирелә. Автомобиль һәм шәһәр электр транспортының хәрәкәтчән составының саны 577 даими маршрутка хезмәт күрсәтүче 2376 берәмлек тәшкил итә. Соңгы 5 елда республикада шәһәр эчендәге һәм шәһәрара маршрутлар өчен 657 яңа автобус һәм 72 троллейбус сатып алынган. 2025 елда республиканың пассажир транспорт предприятиеләре тарафыннан 413,4 млн пассажир ташылган, бу 2024 ел белән чагыштырганда 2,7%ка күбрәк.

Республикаларда тимер юл транспортын «Россия тимер юллары» ААҖнең Горький һәм Куйбышев тимер юллары филиаллары, шулай ук «Содружество» шәһәр яны пассажирлар йөртү операторы тәкъдим итә. Республика территориясендә 23 тимер юл вокзалы, шулай ук 205 пассажир платформасы урнашкан. Пассажирлар йөртү өлкәсендә, шәһәр яны һәм ерак араларга йөрүче поездларны да исәпкә алып, 2025 ел нәтиҗәләре буенча пассажирлар агымының артуы күзәтелә. Горький һәм Куйбышев тимер юллары полигоннарында барлыгы 8,75 млн пассажир йөртелгән.

Йөк ташу өлешендә тулаем күләмнәрнең кимүе теркәлә. Әйтик, 2025 елның 12 аенда 15,2 млн тонна йөк җибәрелгән, бу 2024 елның шул ук чоры белән чагыштырганда 6,6%ка кимрәк. 2025 ел нәтиҗәләре буенча кабул ителгән йөкләр күләме 18,23 млн тонна тәшкил итте, бу 2024 елның шул ук чоры белән чагыштырганда 3,4%ка кимрәк.

Татарстан чикләрендә эчке су юлларының гомуми озынлыгы 1057 км тәшкил итә.2025 ел навигациясендә 7 пассажир причалы һәм 11 дебаркадер файдаланылган. Бүгенге көндә пассажирлар йөртүчеләр тарафыннан 22 пассажир судносы эксплуатацияләнә, шуларның 14 берәмлеге гади һәм 8е тизйөрешле. 2025 ел навигациясендә шәһәр яны су юлларында 367,4 мең пассажир йөртелгән, бу 2024 ел навигациясенә караганда 5%ка күбрәк. 2026 ел навигациясендә Кама Тамагы, Чистай, Түбән Кама, Алабуга шәһәрләренә яңа Казан - Чаллы рейсын ачу планлаштырыла. Маршрутка хезмәт күрсәтү «Метеор-2020» суднолары тарафыннан башкарылачак.

2025 елда Идел һәм Кама бассейны акваторияләрендә 26,2 млн тонна йөк ташылган, бу 2024 ел белән чагыштырганда 21,2%ка кимрәк. Йөк эшенең кимүе, нигездә, минераль-төзелеш йөкләрен җибәрүнең кимүенә, шулай ук Башкортостан Республикасыннан Агыйдел елгасы буйлап нефть салучы йөкләрне транзит ташуның булмавына, тимер юл транспортына юнәлеш бирүгә бәйле. Планнарда - причал һәм порт инфраструктурасын үстерү, судноларны яңарту, сыгылмалы тариф сәясәтен куллану юлы белән күләмнәрне арттыру.

Һава транспортына килгәндә, 2025 ел нәтиҗәләре буенча өч аэропорт (Казан, «Бигеш», Бөгелмә) 6 миллионнан артык пассажирга хезмәт күрсәткән. Эчке авиайөртүләр - 64, халыкара авиайөртүләр 34 юнәлештә алып барыла. Хәзерге вакытта Казан аэропортында яңа пассажирлар терминалы төзелә. Эшләр 2025 елның августында башланган, 2026 елның августында файдалануга тапшыру планлаштырыла. Яңа терминал ел саен 5,7 млн кешегә исәпләнгән.

Татарстан Республикасында гомуми файдаланудагы автомобиль юлларының гомуми озынлыгы 40,9 мең км тәшкил итә, шулардан федераль юллар - 1,4 мең км, төбәк юллары – 13,8 мең км, муниципаль юллар - 25,7 мең км. 2025 елда 224 км артык федераль, төбәк һәм җирле юллар төзелгән һәм реконструкцияләнгән. 1464 км юлларга капиталь ремонт һәм ремонт ясалган. Берничә эре инфраструктура проекты гамәлгә ашырылган.

Республика территориясендә терәк челтәре 1414 км озынлыктагы федераль юллардан һәм 1447 км озынлыктагы төбәк юлларыннан тора. Шундый ук критерийлар буенча Татарстан Республикасының 1800 км озынлыктагы терәк челтәре формалаша. бүгенге көндә юл – транспорт комплексында 78 мең кеше эшли. Юл-төзелеш өлкәсендә уртача хезмәт хакы 94,4 мең сум тәшкил итә, транспорт комплексында - 88,5 мең сум.

Узган елга нәтиҗә ясап, Рөстәм Миңнеханов билгеләп үткәнчә, моңарчы күрелмәгән басымга карамастан, Татарстан икътисады, төп макроикътисадый күрсәткечләр үсешен тәэмин итеп, үсүен дәвам итә. Республиканың тулай төбәк продукты 5,7 трлн сум тәшкил иткән, сәнәгать җитештерүе күләме - 6 трлн сумнан артык, төзелеш эшләре күләме - 1 трлн сумнан артык, төп капиталга инвестицияләр күләме - 1,6 трлн сум. "Без юл-транспорт инфраструктурасының безнең икътисад үсешендә мөһим факторларның берсе булуын аңлыйбыз", - диде ул.

Республика Рәисе Россия Президентына, ил Хөкүмәтенә, Транспорт министрлыгына һәм федераль коллегаларына юл проектларын гамәлгә ашыруда ярдәмнәре өчен рәхмәт белдерде. Соңгы берничә елда Идел аша күперле М-12 трассасы, Чаллы һәм Түбән Каманы Кама аша күпере булган әйләнеп узу юлы, Казан-Екатеринбург маршрутында «Волга» М-7 федераль трассасын реконструкцияләү, Сокуры авылын әйләнеп узу һәм башка мөһим инфраструктура проектлары гамәлгә ашырылды.

Рөстәм Миңнеханов җәмәгать транспортын үстерү мәсьәләсенә аерым тукталды. "Казан, Чаллы һәм башка шәһәрләрдә дә зур эш алып барыла. Җәмәгать транспортының сыйфатлы һәм уңайлы булуы мөһим. Бу мәсьәләләр бик мөһим", - дип ассызыклады ул.

Ахырда Рөстәм Миңнеханов юл-транспорт комплексының алдынгы хезмәткәрләренә республика бүләкләре тапшырды.